AI: Agrarische Intelligentie

Deze column verscheen in juli 2019 in de regiobladen van Agrio.

De ontwikkelingen in de agrarische sector blijven hard gaan. Het aantal regels blijft toenemen. Dat kan gaan om regels op verschillende niveaus: Europees, landelijk, provinciaal of gemeentelijk. Sommige nieuwe regels mislukken ook, zoals het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Meldingen die op grond van het PAS zijn gedaan, zijn niets meer waard. Vergunningen die op grond van het PAS zijn verleend en nog niet onherroepelijk zijn, lopen het risico te worden vernietigd. De gevolgen voor de praktijk zijn groot. Dat geldt niet alleen op bedrijfsniveau, maar mogelijk ook op sectorniveau. De overheid wil namelijk mogelijk een extra pakket aan bronmaatregelen invoeren om de stikstofuitstoot te laten dalen. De vraag is wat dat weer zal betekenen voor de agrarische sector. Daarnaast is voor beweiden en bemesten voortaan een natuurvergunning nodig. Bedrijven die nu beweiden of bemesten, doen dat in beginsel illegaal. Waar gaan we heen met dit land, denk ik dan. Gelukkig wil de minister van LNV hiervoor een oplossing bedenken.

Andere opkomende ontwikkelingen zijn bijvoorbeeld het klimaatakkoord met een grote CO2-reductie, de verdere uitwerking van de landbouwvisie van de minister van LNV en een nieuw mestbeleid. Iedere keer is het de vraag wat een ontwikkeling weer teweeg brengt voor de agrarische sector.

Stilstaan is achteruitgaan zeggen ze dan, maar de ontwikkelingen mogen soms ook wel eens minder hard gaan. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de technologische en digitale ontwikkelingen, want ook die gaan hard. Maar gelukkig zijn die ontwikkelingen vaak positief en/of ondersteunend. Een van die ontwikkelingen is artificial intelligence (AI). AI is een vorm van intelligentie waarmee machines, software en apparaten zelfstandig problemen oplossen; zij leren acties en beslissingen van mensen te kopiëren. AI kan op veel gebieden helpen. In toenemende mate wordt hiervan gebruik gemaakt.

Van al die ontwikkelingen moet je (enige) kennis hebben. Om in of voor de agrarische sector te werken, heb je dus veel kennis nodig. Je zou het kunnen samenvatten als een andere vorm van AI, namelijk agrarische intelligentie. Op die gedachte kwamen we tijdens de 60-jarige lustrumbijeenkomst van de Vereniging voor Agrarisch Recht. Voor mij staat AI daarom niet meer (zozeer) voor artificial intelligence, maar (vooral) voor agrarische intelligentie.

mw. mr. Franca Damen

Idiotie versus saamhorigheid

Deze column verscheen in mei 2019 in de regiobladen van Agrio.

In wat voor land leven we? Een land waar het eten van vlees illegaal wordt en het binnenvallen van stallen legaal wordt? Met het toenemende dierenrechtenactivisme in Nederland begint het daar op te lijken. De inbraak en stalbezetting van de varkenshouderij in Boxtel door Meat the Victims is daar een voorbeeld bij uitstek van. Ingrijpen van de politie bleef gedurende lange tijd uit. In de publieke opinie was de actie van de dierenrechtenactivisten echter al lang veroordeeld. Deze actie gaat namelijk te ver, veel te ver! Zelfs partijen als Wakker Dier en de Dierenbescherming namen er direct afstand van.

Laat ik voorop stellen dat ik niets tegen veganisme heb. Het al dan niet consumeren van dierlijke producten is namelijk ieder zijn of haar eigen keuze. En een debat voeren over voedselproductie en dierenwelzijn is prima. Maar doe dat in een dialoog en niet door het bezetten van stallen. Want hoe idioot kun je zijn met zo’n actie?! Ja idioot, een toepasselijker woord heb ik er niet voor. Idioot, omdat je inbreekt in andermans stallen. Idioot, omdat je deze vervolgens urenlang bezet houdt en daarmee huisvredebreuk pleegt. Idioot, omdat je daarmee gezonde dieren in gevaar brengt. Zo idioot zelfs, dat de biggensterfte de opvolgende dagen groter is dan normaal. Idioot, omdat je de varkenshouder belemmert in een normale bedrijfsvoering en de verzorging van zijn dieren. Idioot, omdat je zegt het – niet bestaande – recht te hebben om te kijken wat er gebeurt op een varkenshouderij terwijl hiervoor genoeg mogelijkheden bestaan (zichtstallen, open dagen, een verzoek daartoe, etc.). Idioot, omdat je kennelijk niet in staat bent om de dialoog op een normale manier aan te gaan. Idioot, omdat je jezelf boven de wet verheft. Zo idioot zelfs, dat het merendeel van de bevolking en ‘dierenpartijen’ je actie verafschuwen.

Tegenover deze idiotie staat de saamhorigheid die de actie van de dierenrechtenactivisten teweeg heeft gebracht bij boeren. Boeren verzamelden zich maandag bij de varkenshouderij om hun steun voor de betreffende varkenshouder duidelijk te maken en om een ‘tegengeluid’ te laten horen. De berichten op social media waren overweldigend. En de zondag erna volgde de fantastische actie van meer dan honderd trekkers die gezamenlijk als #doesnormaal in het land gingen staan. Zoveel idiotie tegenover zoveel saamhorigheid… wat ben ik toch trots op de Nederlandse boeren!

mw. mr. Franca Damen

Voorjaar!

Deze column verscheen in april 2019 in de regiobladen van Agrio.

Wat heerlijk is het toch als het voorjaar weer begint. De zon begint steeds meer te schijnen. Er worden jonge dieren geboren. En buiten komt alles in bloei te staan. Het buitenleven neemt op alle mogelijke manieren toe en mensen krijgen nieuwe energie. Ik geniet dan ook echt van het voorjaar. Ik kan vooral ook genieten van het mooie zicht en de lekkere geur van bloesem.

Nieuwe energie doet iedereen goed. Dat geldt ook voor mezelf. Nadat ik in december door mijn rug ben gegaan, ben ik veel energie verloren aan de aanhoudende pijn. Die pijn kon zelfs niet door morfineachtige pijnstillers worden geminderd. Helaas duurt de pijn, zij het gelukkig in mindere mate, nog steeds voort. De nieuwe energie die het voorjaar met zich brengt, ontvang ik dan ook met open armen.

Als je iemand bent die altijd graag bezig is, is het behoorlijk confronterend als je daarin wordt teruggefloten door je lichaam. Maar nu ik zoveel pijn had, heb ik wel geleerd om beter naar mijn lichaam te luisteren. Ondanks dat het eigenlijk heel voor de hand liggend is om goed naar je lichaam te luisteren, lijken veel mensen dat in de praktijk toch niet goed doen. Daar ben ik er zelf dus ook een van (geweest). Maar stil zitten, zit niet in de aard van het ‘beestje’. Zoals mijn vriend wel eens zegt: “mijn boerenmeisje”. Boeren lijken hierin over het algemeen namelijk een andere mentaliteit te hebben. Ze gaan altijd door en laten zich niet kennen. Ik heb dat altijd een sterke kracht gevonden. Inmiddels denk ik daar wat genuanceerder over. Het is namelijk ook belangrijk om te weten wanneer je een stapje terug moet doen of wanneer het even genoeg is geweest. Daar kan zowel een lichamelijke als een psychische of emotionele reden voor zijn. Als je bent opgegroeid met een mentaliteit om altijd door te gaan, kan het lastig zijn om een keer een grens te trekken. Maar het is zo belangrijk om wel op tijd een grens te trekken; je moet het immers de rest van je leven met je gezondheid doen. Dus daar kun je maar beter zuinig op zijn.

Ik zou willen dat ik me die les eerder had gerealiseerd, want dan waren me mogelijk verschillende ‘gezondheidskwaaltjes’ bespaard gebleven. Voortaan probeer ik dan ook beter naar mijn lichaam te luisteren. Maar de (boeren)mentaliteit van blijven doorzetten zal ik altijd blijven behouden, en daar ben ik trots op. Opgeven is geen optie, maar naar je lichaam luisteren is wel van belang. En dat is geen zwakte, maar een kracht.

mw. mr. Franca Damen

Feit of fabel

Deze column verscheen in maart 2019 in de regiobladen van Agrio.

Of iets een feit of een fabel is, is soms lastig vast te stellen. Dat geldt vooral als je geen kennis hebt van een bepaald onderwerp. Zo kan een automonteur of een ICT’er mij vanalles wijs maken, simpelweg omdat ik onvoldoende kennis heb van auto’s en ICT. Dat geldt ook voor klimaatverandering. Is er daadwerkelijk sprake van klimaatverandering en zo ja, wat is daarvan de oorzaak en wat voor maatregelen moeten we daar al dan niet voor treffen? De stellingen daarover lopen ver uiteen. Omdat ik simpelweg geen klimaatdeskundige ben, vind ik het lastig om te bepalen hoe het nu zit. Op het moment dat er wet- en regelgeving voor wordt vastgesteld, is het gelet op mijn vakgebied over het algemeen een gegeven dat ik in acht moet nemen. Maar voor mij blijft op dit moment nog de vraag of klimaatverandering een feit of fabel is.

Het is wel een feit dat de laatste periode met betrekking tot klimaatverandering veel fabels rondom de veehouderij worden gepubliceerd. Gelukkig hebben we sinds eind 2018 de Stichting Agrifacts (Staf). Staf controleert publicaties namelijk op feiten en onjuistheden en spreekt partijen die een onjuiste weergave van zaken geven daarop aan en verzoekt deze publicatie te rectificeren. Al kort na de oprichting van Staf heeft Staf zich bewezen. Zoals u ongetwijfeld bekend is, heeft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) zijn publicaties en berichtgeving over de impact van het eten van vlees op het klimaat gerectificeerd na door Staf op onjuistheden in deze publicaties en berichtgeving te zijn aangesproken. Halvering van de vleescomsumptie door burgers zou geen 25-40% reductie van de CO2-uitstoot opleveren, maar slechts 2-4%. Dat is nogal een verschil.

Dergelijke foutieve berichtgeving van gerenommeerde instanties zoals het PBL is zeer kwalijk te noemen. Het PBL is nota bene het nationale instituut voor strategische beleidsanalyse op het gebied van milieu, natuur en ruimte en zou bijdragen aan de kwaliteit van politiek-bestuurlijke afweging. Onderzoeken van PBL zouden volgens de eigen website “onafhankelijk en wetenschappelijk gefundeerd” zijn. Hoe kunnen dan dergelijke fabels in publicaties en berichtgeving van het PBL staan? Hoe moet de overheid nog op het PBL kunnen vertrouwen als dergelijke fabels in de publicaties van het PBL worden aangetoond? Naar mijn mening spreken verschillende politici dan ook terecht uit bezorgd te zijn over de betrouwbaarheid van het PBL. Laten we allemaal bij de feiten blijven en fabels loslaten.

mw. mr. Franca Damen

Tot hier en niet verder

Deze column verscheen in februari 2019 in de regiobladen van Agrio.

Vanuit de hele wereld wordt vol bewondering gekeken naar de agrarische sector in Nederland. De agrarische sector blinkt namelijk uit in innovatie en productontwikkeling en neemt zijn verantwoordelijkheid voor dierenwelzijn, diergezondheid en milieu. In ons eigen land krijgt de sector deze eer echter niet. Sterker nog: boeren worden steeds vaker geconfronteerd met dierenrechtenactivisme. Het is goed dat er blijvend aandacht wordt gevraagd voor dierenwelzijn, want dat houdt iedereen scherp en zorgt ervoor dat er blijvend wordt gekeken naar verbeteringen. Maar dierenrechtenactivisten zetten een niet representatief beeld neer van de veehouderij. Dat doen zij door bijvoorbeeld incidenten te filmen en deze neer te zetten alsof dit normaal is in de Nederlandse veehouderij. Maar dat is niet het geval. Boeren zorgen over het algemeen namelijk goed voor hun dieren, want #boerenhoudenvandieren. En als boeren dat niet doen en daardoor regels overtreden, dan hebben we de NVWA om daar handhavend tegen op te treden. Door een niet representatief beeld van de veehouderij neer te zetten, is sprake van negatieve beeldvorming, terwijl de Nederlandse veehouderij hoogproductief, efficiënt en duurzaam is. Deze negatieve beeldvorming schaadt de sector, en dat is onterecht.

Bovendien zijn er grenzen aan de wijze waarop aandacht wordt gevraagd voor dierenwelzijn. Dierenrechtenactivisten hebben de grenzen van het toelaatbare bereikt en overschrijden deze zelfs regelmatig. Gedragingen die als strafbaar feit kwalificeren, zijn simpelweg onacceptabel. Het is belangrijk dat deze gedragingen beter in beeld komen bij de politie en justitie, zodat strafrechtelijk kan worden opgetreden tegen onacceptabel gedrag van dierenrechtenactivisten. Het is dan ook goed dat de LTO en de POV gezamenlijk met politie, justitie, overheid en ketenpartijen een actie zijn gestart om hier meer inzicht in te krijgen en dierenrechtenactivisme aan te pakken. Ook is het goed dat hier bij de overheid meer aandacht voor is. Zoals Minister Carola Schouten tijdens een debat op 24 januari 2019 aangaf, worden er grenzen overschreden als er sprake is van bedreiging, het onrechtmatig betreden van bedrijven, als boeren zich zelfs aangevallen en bedreigd voelen. Dat is onacceptabel. Tweede Kamerleden Helma Lodders en Jaco Geurts hebben hiertoe ook een heldere motie ingediend, inhoudende dat “het bedreigen van boeren en hun families en het illegaal betreden van hun erf nooit mag, en dat daar keihard tegen opgetreden moet worden”.

Tot hier en niet verder. Het is genoeg geweest.

mw. mr. Franca Damen

1 2 3 10